ડઝન ટોપીઓના સ્વામી.

કબાટના ખાનામાંથી એમણે એક જર્જરિત નોટબુક કાઢીને મને બતાવીને કહ્યું;"આ રહી જુઓ તમારી માહિતી. હજી તો તમારી વસ્તુઓ લાવ્યાને બાર મહિના પણ નથી થયા ત્યાં તો તમે નવીની માંગણી કરી રહ્યા છો." 

ઇસુસંઘમાં જ્યાં ઉમેદવારો અભ્યાસ કરતા હોય એવી જગ્યાને "કોમન હાઉસ"તરીકે ઓળખવામાં આવે. આવી જગ્યાએ એક સંન્યાસી જે 'મિનિસ્ટર' તરીકે ઓળખાય તે ઉમેદવારોની અંગત જરૂરિયાતની વસ્તુઓ જેવી કે ખોરાક, કપડાં અને અન્ય વસ્તુઓનું ધ્યાન રાખે. મારે ચડ્ડીબંડીની તાતી જરૂર હતી એટલે હું 'મિનિસ્ટર' પાસે ગયો તો એમણે નોટબુક બતાવીને વસ્તુઓ લાવવાનો નન્નો ભણી દીધો. છોગામાં મને 'અપરિગ્રહિતા' ઉપર દસ પંદર મિનિટનું ભાષણ સંભળાવી દીધું.

બીજી વાર મેં એમની પાસે મારી ત્વચા તૈલી હોવાથી માથામાં નાંખવા માટે 'કેયો કાર્પિન' તેલની માંગણી કરી તો એ માંગણી પણ સ્ટોરરૂમમાંથી માથામાં નાંખવા કોપરેલ મળી રહેશે એમ કહીને ધરાર નકારી દીધી. એ ઉપરાંત, અમને ભોજનમાં એમણે હંમેશાં દૂધીનાં કુળનાં શાકભાજી જ ખવડાવ્યા હતા. સવારના નાસ્તામાં પણ ચીલાચાલુ બટર અને જામ સાથે ગણતરીના પાઉં મળી રહે એનું એ પૂરેપૂરું ધ્યાન રાખતાં. અમારા એ મિનિસ્ટર અમને છાસવારે કરકસરનાં પાઠ ભણાવવા માટે હંમેશાં તૈયાર અને તત્પર રહેતાં. પણ, સભાનપણે એ ભૂલી જતા હતા કે કરકસરનો હઠાગ્રહ કંજૂસાઈમાં પરિણમતો હતો. અમારી સ્થિતિ ભારે કફોડી બની રહેતી આમછતાં, આજ્ઞાધીનતાના વ્રતથી બંધાયા હોવાને કારણે અમે સમસમીને બેસી રહેતાં. 

એકવાર જીવનમાં પહેલીવાર મારે એમની રૂમની મુલાકાત લેવાની જરૂર પડી. રૂમનું બારણું ઉઘાડ્યું ને સામેની ભીંત ઉપર નજર પડી તો મારી આંખો પહોળી થઇ ગઈ. ખીંટી ઉપર વ્યવસ્થિત રીતે ડઝન કરતાં વધારે જાતજાતની ને ભાતભાતની દેશીવિદેશી ટોપીઓ લટકતી હતી. બાજુમાં નજર કરી તો એથી બમણી સંખ્યામાં ગળામાં બાંધવાની ટાઈ અને અડધો ડઝન કોટ લટકાવેલા હતા. "આનો તમે કોઈ હિસાબ રાખો છો ખરા?" મારા હોઠો પર પ્રશ્ન સહસા આવી ગયો પણ, પૂછવાની હિંમત ન ચાલી.

આથી જયારે જયારે એ સામે મળતા ત્યારે ત્યારે હું એમને "ડઝન ટોપીઓના સ્વામી" તરીકે મનોમન સંબોધીને મારી દાઝને પૂરેપૂરી ઉતારતો.

(નોંધ: તસ્વીરો પ્રતિકાત્મક છે.)