અમારું ઘર 'સાધના સદન' બરોબર અમદાવાદ અને ગાંધીનગરની વચ્ચે આવેલા સુઘડ ગામની સીમમાં વિશાળ ખેતરની મધ્યે હતું. જેમાં ઉમેદવારોને સમૂહમાં રહેવા માટેનાં રૂમો, મહેમાનો માટેની રૂમ, ભણવા માટે ક્લાસરૂમ, પ્રાર્થના માટે નાનકડું દેવળ, જમવા માટે 'રીફેક્ટરી' ને રમવા માટે બાસ્કેટ બોલ અને પલેટાનો કોર્ટ હતા. આ ઉપરાંત, ખેતરમાં પાણી વાળવાના મોટા કુંડને અમે 'સ્વીમીંગ પુલ' તરીકે વાપરતા હતા.
નોવિશિયેટનાં આ બે વર્ષો દરમિયાન અમને જાતજાતની ને ભાતભાતની તાલીમ આપવામાં આવતી. જેમાં અંગ્રેજી ભાષા પર પ્રભુત્વ મેળવી શકાય એ માટેનાં ખાસ વર્ગો, બોલચાલની રીતભાત અને વર્તણૂક, જમવાની રીત વગેરે શીખવવામાં આવતા. એ ઉપરાંત, કોઈપણ કામ કરવામાં નાનમ અને શરમ ન રહે એ માટે અઠવાડિયામાં એકવાર જમવા બનાવવાનું, દરરોજ જમ્યા પછી વારા પ્રમાણે વાસણો માંજવાનાં ને રોજ સાંજે ખેતરમાં કામ કરવાનું રહેતું. હા, બાથરૂમ અને શૌચાલયોની સફાઈ પણ જાતે જ કરવાની રહેતી. ખેતરમાં અમે કેળાં, બટાકા અને શાકભાજી વાવ્યા હતા. આ બધાને વાવવાનું, નીંદવાનું, પાણી વાળવાનું ને લણવાનું કામ પણ અમારે જ કરવાનું રહેતું. આ બધા કામોમાં સૌથી અઘરું કામ પાણી વાળવાનું રહેતું એનું કારણ એ કે મોટેભાગે 'થ્રી ફેઈસ' વિજળી મધરાતે જ આવતી ને એમાંય જો ઠંડીનો સમય હોય તો તો અમારા મોતિયાં જ મરી જતા.
નાતાલની ઉજવણી પૂરી થઇ હતી ને નવા વર્ષનાં આગમનને વધાવવાનું હતું. ત્રીસમીએ ઉજવણીનો માહોલ ચાલુ હતો ને એજ દિવસે બપોરે જમ્યા પછી અમારા લીડરે મને "તમારે બે જણે વહેલી પરોઢે ખેતરમાં પાણી વાળવા જવાનું છે." એમ કહીને અમારા કામની યાદ અપાવી દીધી. આ સાંભળીને ઉજવણીનાં એ માહોલમાં અમારા બંનેનાં મોંઢા મચકોડાયા વિના ન રહ્યા. કડકડતી ઠંડીમાં ઉઠવાનું ક્યાંક ભારે ન પડે એની ચિંતામાં ને ચિંતામાં અમે પ્રથમ પહોરની રાહ જોતા રહ્યા. બરોબર બે વાગ્યે અમે બંનેએ શરીર પર ગરમ કપડાં ચઢાવ્યા ને એની અંદર પણ જૂના છાપાં દબાવ્યા જેથી ઠંડી સામે રક્ષણ મેળવી શકાય. ત્યારપછી લીલી ચાંપ દબાવી ને પાણી વહેવાનું શરૂ થઇ ગયું. અમે બેય જણે હાથમાં પાવડા ઝાલી લીધા ને પોરો ખાધા વિના પહોંચી ગયા ખેતરમાં. ખેતરને શેઢે પહોંચતા પહોંચતામાં તો અમે ઠરીને ઠીકરું થઇ ગયા હતા.
હાડ થીજાવતી ઠંડી કહે કે મારું કામ ને ધસમસતું પાણી કહે કે મારું કામ. બેમાંથી એકેયને પહોંચી વળવાની હામ ને હિંમત અમારામાં નહોતી. સૂસવાટા મારતા ઠંડા હિમ જેવા પવનોની વચ્ચે પાણી પણ તોફાને ચઢ્યું હતું. એક ઢાળિયો સાંધીએ ત્યાં તો બીજા બે દોઢડાહ્યા બનીને પાણીને નવો જ રસ્તો ચાતરી આપતા હતા. છોગામાં પાવડા ઉપર પકડ જમાવવા માટે અમારે હાથમોજાંને પરાણે તિલાંજલિ આપી દેવી પડી હતી એટલે અમારા એ હાથ કામ કરતા હતા કે નહિ એજ અમને સમજાતું નહોતું. હા, મને એટલું ચોક્કસ યાદ છે કે અમારી બેયની જીભ બરોબર કામ કરતી હતી.
લાગતાવળગતા સહુને અમે શુદ્ધ ગુજરાતી અને અંગ્રેજી એમ બેય ભાષામાં નામજોગી મણમણની જોખીજોખીને આપી હતી.
ટિપ્પણીઓ નથી:
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો